Nederlandse industrie verwacht snelle automatisering, maar volledig autonome fabriek nog niet in zicht

De Nederlandse industrie zet steeds nadrukkelijker in op robotica om structurele uitdagingen zoals personeelstekorten en toenemende productiedruk het hoofd te bieden. Toch blijkt uit nieuw onderzoek dat de realiteit nog ver achterblijft bij de verwachtingen. Bedrijven geloven sterk in verdere automatisering, maar volledig autonome fabrieken zijn voorlopig nog toekomstmuziek.

Uit onderzoek van reichelt elektronik GmbH, uitgevoerd door onderzoeksbureau OnePoll onder Nederlandse industriële bedrijven, blijkt dat robotica inmiddels breed is ingeburgerd. Zo maakt 79 procent van de bedrijven gebruik van robots. De mate van automatisering binnen productieprocessen blijft echter beperkt: 71 procent van de bedrijven automatiseert met robots minder dan 40 procent van de werkzaamheden, terwijl slechts 6 procent meer dan 60 procent van het productieproces heeft geautomatiseerd.

Hoge verwachtingen, beperkte realiteit

Ondanks deze cijfers verwacht 58 procent van de bedrijven dat hun productieproces binnen vijf jaar volledig geautomatiseerd zal zijn. Dat wijst op een duidelijke kloof tussen ambitie en huidige praktijk.

Volgens Malte Janßen, verantwoordelijk voor Product Management Robotics & Electromechanical Components bij reichelt elektronik, is automatisering steeds minder een keuze en steeds meer een noodzaak. Het tekort aan gekwalificeerd personeel dwingt bedrijven om versneld te investeren in technologische oplossingen. Tegelijkertijd laat het huidige automatiseringsniveau zien dat de industrie nog een lange weg te gaan heeft.

Robotica als sleutel tot personeelstekort

Robotica wordt door 62 procent van de bedrijven gezien als een belangrijke oplossing voor het tekort aan vakmensen. De bereidheid om te investeren groeit dan ook: bij 59 procent van de bedrijven is het budget voor robotica de afgelopen jaren gestegen, en bij 15 procent zelfs aanzienlijk.

Toch zijn er nog duidelijke obstakels. Bedrijven geven aan behoefte te hebben aan:

• eenvoudigere programmering en bediening (31%)

• lagere kosten (28%)

• verdere technologische ontwikkeling (27%)

• betere integratie in bestaande processen (24%)

Deze drempels zorgen ervoor dat automatisering vaak stapsgewijs verloopt in plaats van in één grote sprong.

Humanoïde robots in opkomst

Naast traditionele industriële robots groeit de interesse in humanoïde robots—machines die qua vorm en beweging lijken op mensen. Momenteel maakt 13 procent van de bedrijven al gebruik van deze technologie, terwijl 21 procent overweegt hierin te investeren.

De inzet van humanoïde robots richt zich voorlopig vooral op:

• repetitieve en fysiek zware taken (46%)

• verbetering van operationele efficiëntie (33%)

• experimenteren met nieuwe toepassingen (31%)

Dit onderstreept dat de technologie zich nog in een experimentele fase bevindt en nog niet breed is doorgebroken.

Technologie als versneller

Innovaties zoals kunstmatige intelligentie (36%) en geavanceerde sensortechnologie (32%) spelen een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van robotica. Deze technologieën maken het mogelijk om robots complexere taken te laten uitvoeren en beter te laten functioneren in dynamische omgevingen.

Volgens Janßen ligt de toekomst in flexibele en intelligente systemen. Waar traditionele robots vooral gericht zijn op herhaling en schaal, maken nieuwe technologieën het mogelijk om ook meer mensgerichte en variabele taken te automatiseren.

Vooruitblik

De Nederlandse industrie staat aan de vooravond van een volgende fase in automatisering. De intentie om te investeren is duidelijk aanwezig, maar praktische uitdagingen en technologische beperkingen zorgen ervoor dat volledig autonome fabrieken voorlopig nog buiten bereik blijven.

De komende jaren zullen vooral in het teken staan van stapsgewijze vooruitgang, waarbij bedrijven zoeken naar de juiste balans tussen innovatie, kosten en praktische toepasbaarheid. Humanoïde robots en AI-gedreven systemen bieden daarbij interessante perspectieven, maar de weg naar volledige autonomie blijft voorlopig een geleidelijke ontwikkeling.